De omlijsting en het ineenstellen van kunstwerken op papier (2)
Na het monteren onder passe-partout is het kunstwerk klaar om ingelijst te worden. Buiten de tentoonstellingsperiode kan het ook in een doos geplaatst zijn dat conform is met de conserveringsvereisten. De kosten van een conserverings-inlijsting zijn duurder maar op een lange termijn meer rendabel.
Het kaderstokje moet hoog genoeg zijn om het glas of het acrylblad, de passe-partout (venster en rugkarton) en de achterbescherming te houden. De uitneembare kaders in metaal, met haken en schroeven, zijn gemakkelijk te monteren en op te bergen. De houten kaders moeten gesloten worden om het kunstwerk tegen stof te beschermen. Er moet nog een vernis (zoals polyurethaan) op het hout aan de binnenkant van de kader toegepast worden om het karton tegen houtzuur te beschermen. Twee tot drie weken zijn noodzakelijk om de vernisdamp de verdrijven.
Het glas heeft het voordeel goedkoop te zijn, antistatisch, vormvast en het is niet streperig. Maar het is breekbaar en laat veel UV-stralen door. Op de markt bestaan er anti-reflecterend glas en speciaal glas die 97% van de UV stralen filtreert. De acrylbladen en de polycarbonaten (plexiglas) zijn duurder dan glas, streperig en niet vormvast. Dit materiaal is toch lichter en onbreekbaar en het laat weinig UV stralen door. Het kan met een UV-meter gemeten worden. Er bestaan nog acrylbladen en polycarbonaten met anti uv filters. Vanaf 3 mm dikte filtreren de polycarbonaten genoeg UV-stralen. Dit materiaal heeft spijtig genoeg statische elektriciteit. Dit mag dus niet gebruikt worden om kunstwerken te beschermen met poedervorming ontwerp zoals pastel, houtkool of krijt. Speciale antistatische producten kunnen gebruikt worden om de acrylbladen en de polycarbonaten te reinigen maar het effect is slechts tijdelijk.
Om het glas te reinigen zijn de dagelijkse producten op de markt niet goed. Ze kunnen schadelijke bezinkselen achterlaten. Een mengeling van water en alcohol wordt dan gebruikt. Het glas moet niet met een droge doek gewreven worden, voor statische elektriciteit te vermeiden. Die kan stof aantrekken zodat het glas kan streperig worden. Het glas of het plexiglas zal nooit met een vloeibaar product gereinigd worden wanneer het kunstwerk in de kader hangt. De vloeibare stof zou zich in de kader infiltreren en op de passe-partout terechtkomen.
Voor de achterbescherming gebruikt men een karton zoals die van het rugkarton : een 100% cellulose karton of een gegolfd karton, speciaal voor conservatie. Een karton uit een laag van postyreen schuim, met een puur cellulose papier gedekt, is niet aan te raden. Schadelijke damp voor het kunstwerk kan zich uit de schuim ontwikkelen tijdens zijn degradatie. De panelen uit hout, unalit, ingedrukt hout, multiplex, enz. zijn uit te sluiten omwille van het zuur en de schadelijke damp zelfs indien er een zuurvrij karton het kunstwerk beschermt.
Om het kunstwerk tegen lucht en stof te beschermen, sluit men de inlijsting met een papieren band of een linnenplakband aan de achterkant gekleefd. Voor een inlijsting met een acrylblad gebruikt men een plakband speciaal voor conservatie.
Het vastmaken van het geheel in de kader wordt liever met schroeven gemaakt. Als men nagels gebruikt, moeten ze met een inlijstingsknijper ingestoken worden om de schokken te vermijden.
(Uitreksel van "La Route du Papier Info", n° 7, december 1998)
© La Route du Papier